Angst voor afwijzing

Ben jij weleens afgewezen?

Sta eens stil en denk terug aan een moment waarop jij je afgewezen voelde. Welke situatie komt er bij je op? Misschien merk je zelfs dat je lichaam reageert wanneer je eraan terugdenkt: spanning die terugkeert, je tenen die zich samentrekken, of een knoop in je maag.

We kennen allemaal wel situaties waarin we ons afgewezen hebben gevoeld.

Er wordt bijvoorbeeld een feestje gegeven en je wordt niet uitgenodigd. Of er is een nieuwe functie op je werk en iemand anders wordt aangewezen. Of je hebt leuke dates gehad maar toch vertelt de ander geen klik te ervaren. Of je zit aan een tafel en je wilt je graag mengen in het gesprek maar voelt dat niemand naar je luistert. Of je hebt al jaren een leuke klik gehad met een goede vriend of vriendin en toch bloedt de vriendschap dood.

Het resultaat is dat we kunnen gaan denken dat we niet goed genoeg zijn of niet waardevol genoeg zijn. We ervaren geen acceptatie of goedkeuring voor wie we zijn. We voelen ons afgewezen. Gekwetst.

Wat doet afwijzing met ons?

Fysiologisch

Fysiologisch gebeurt er bij afwijzing best veel. Het ervaren van afwijzing kan hetzelfde aanvoelen als het ervaren van fysieke pijn. Ze zien namelijk dat dezelfde gebieden in het brein actief zijn als bij fysieke pijn.

Piekeren

We kunnen na afwijzing ook geneigd zijn om veel te gaan nadenken of te piekeren. 'Had ik iets anders kunnen doen', 'Och wat dom van mij dat had ik niet moeten zeggen', 'Ik had nog meer mijn best moeten doen', 'Waarom lukt het mij niet en de ander wel?'

Stressreactie

Angst voor afwijzing zorgt dat we stress ervaren in ons brein en in ons lichaam. We hebben de neiging om te vechten of te vluchten. Je merkt het in je lichaam je ervaart spanning door je lijf, krijgt een hogere hartslag of ervaart een knoop in je maag.

We zijn bang dat er mogelijk een afwijzing komt. Je probeert je dan voor te bereiden op het ergste dat misschien zal gaan komen. Doemscenario's kunnen langskomen en veiligheidsgedrag kan toenemen. Dit vergt veel energie van jou en kan je uitputten.

Angst voor herhaling

Wanneer je je afgewezen hebt gevoeld en dit een indruk op je heeft achter gelaten kun je in de toekomst angstiger worden voor afwijzing. Je kunt dan in je gedrag anders reageren dan als je van nature denkt dat je okée als persoon bent. Wij houden juist als mens niet veel van pijn of ongemak. Juist om die pijn niet te hoeven ervaren gaan we bijvoorbeeld vermijden, aanpassen, uitdagingen minder aan, kiezen we voor veiligheid, of willen we het perfect doen. We wringen ons in allerlei bochten om die pijn of het ongemak niet te hoeven ervaren.

Overwinnen van angst voor afwijzing

Afgewezen voelen of afgewezen zijn is nooit fijn. Het raakt aan onze behoefte om erbij te horen, gezien en gewaardeerd te worden. Het is geen fijn gevoel en niet prettig om mee te maken. Daar kunnen we de hand op schudden.

Toch kost het leven op de handrem op de lange termijn vaak meer energie, dan om het risico af en toe wel te nemen. Jezelf wel open te stellen. Het leven op de handrem / de angst voor afwijzing kan je ervan weerhouden om kansen aan te grijpen, of om een diepere band te krijgen met anderen om je heen. Je kunt onbewust meer afstand creëren tussen anderen en jezelf.

Het meemaken van afwijzing is iets wat we zullen blijven tegenkomen. De realiteit is: afwijzing hoort bij het leven. Groot of klein—iedereen krijgt ermee te maken. Het verschil zit niet in óf het gebeurt, maar in hoe je ermee omgaat. Het is de kunst om met deze afwijzing of tegenslag om te kunnen gaan.

Tips om om te gaan met afwijzing:

Erken wat je voelt:

'Oef' als we afgewezen hebben gevoeld is het okee om ons niet prettig te voelen. Het kan pijn doen, het kan schuren. We hoeven er niet voor weg te vluchten, we mogen het zien voor wat het is. Neem de tijd om de pijn te verdragen of om de teleurstelling te boven te komen. Geef jezelf de ruimte om teleurstelling of verdriet te ervaren.

Zie het als leermoment:

Probeer met een open blik terug te kijken.Wat kan je hieruit meenemen? Hoe kan het je de volgende keer verder helpen? Probeer naar het geheel te kijken. Wat ging er anders dan je had verwacht en wat ging er goed?

Versterk je veerkracht:

Afgewezen worden is niet het einde van het verhaal. Het is de moed die je in staat stelt om weer door te gaan; dat telt. Het is eigenlijk net zoals leren fietsen. Het proberen te fietsen zonder zijwieltjes gaat met vallen en opstaan. Je krijgt een paar schrammen, een paar pleisters, troost, aanmoediging en aanwijzingen. Het doet pijn, het is onwennig, je kunt troost en aanmoediging ontvangen. En als je ervoor durft open te stellen aanwijzingen om de bocht de volgende keer net iets beter te nemen.

Met elke ervaring leer je iets bij—over jezelf en over hoe je verder wilt.

Je hoeft afwijzing niet leuk te vinden. Maar je kunt wel leren om er minder door bepaald te worden.

Spreekt het blog je aan? Ervaar je zelf nog moeite met angst voor afwijzing? Merk je bijvoorbeeld dat situaties uit het verleden je nog hinderen? Neem gerust contact met ons op.